Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Chủ nhật, ngày 15 tháng 12 năm 2019
English
a A
Ngày 31/10/2018-11:02:00 AM
Việc làm, tiền lương và năng suất lao động ở Việt Nam trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0
(MPI) – Ngày 31/10/2018, tại Hà Nội, Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức Diễn đàn khoa học “Việc làm, tiền lương và năng suất lao động ở Việt Nam trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0”. Diễn đàn đã thu hút được sự quan tâm của các doanh nghiệp, cơ quan chức năng và các chuyên gia cao cấp trong ngành.
Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia TS. Trần Hồng Quang phát biểu khai mạc Diễn đàn. Ảnh: Mai Phương (MPI)

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia TS. Trần Hồng Quang nhận định, cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 đã có tác động nhất định và sẽ tác động ngày càng nhanh đến các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội tại Việt Nam, trong đó lĩnh vực lao động, việc làm được cho là ngày càng bị tác động mạnh mẽ bởi sự phát triển nhanh chóng và vượt bậc của khoa học và công nghệ nói chung, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và công nghệ robot, công nghệ tự động hóa nói riêng... Những thành tựu này đang giúp sức lao động hoặc có thể đảm nhận công việc thay cho con người trong lao động, sản xuất với hiệu quả và năng suất cao hơn. Tuy nhiên, bên cạnh những tác động tích cực này thì cũng đan xen cả những thách thức nhất định đối với lao động của Việt Nam. Đó là vấn đề thất nghiệp và bất bình đẳng trong thu nhập có nguy cơ gia tăng nhanh, dẫn đến khoảng cách giàu nghèo ngày càng rộng ra, nếu Việt Nam không tận dụng được những cơ hội tốt mà CMCN 4.0 tạo ra.

Theo số liệu, Việt Nam có lực lượng lao động dồi dào (ước khoảng 56 triệu người hiện nay), năng suất lao động và GDP bình quân đầu người đang có xu hướng tăng (Năng suất lao động toàn nền kinh tế năm 2017 tăng 6% so với năm 2016, GDP bình quân đầu người đạt 53,5 triệu đồng năm 2017, cao hơn gần 5 triệu đồng so với năm 2016). Đây là những tín hiệu đáng mừng nhưng chúng ta chưa thể hài lòng bởi chất lượng và năng suất lao động của nước ta hiện nay vẫn ở thứ hạng thấp so với khu vực, TS. Trần Hồng Quang nhấn mạnh.

Bàn về vị thế và cầu lao động giản đơn ở Việt Nam trong thời đại CMCN 4.0, theo TS. Nguyễn Văn Thuật, Phó Tổng Biên tập, Tạp chí Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, dù vị thế của lao động giản đơn trong một số ngành, lĩnh vực dịch vụ ở Việt Nam ngày càng được khẳng định về chất bởi nhu cầu thiết yếu trong đời sống xã hội ngày càng phong phú và đa dạng, nhưng xu hướng phát triển của cuộc CMCN 4.0 đòi hỏi cấp bách nước ta ngày càng phải giảm nhanh số lao động giản đơn theo hướng tinh gọn lại để gia tăng nhanh lao động có trình độ, tay nghề phù hợp với nhu cầu xã hội. Đây là yêu cầu khách quan, cấp bách và cũng là cơ hội tốt để nước ta giảm nguồn cung lao động lớn về lượng, thấp về chất bằng cách đào tạo, bồi dưỡng có chọn lọc nguồn nhân lực này. Dự báo tác động của CMCN 4.0 đến thị trường lao động Việt Nam, Nguyên Viện trưởng, Viện Công nhân và Công đoàn, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam PGS.TS. Vũ Quang Thọ cho rằng, CMCN 4.0 là cuộc cách mạng thần kỳ về kỹ thuật, hỗ trợ con người, giảm sức lao động, tạo ra hàng loạt chuyển biến tích cực về kỹ thuật và công nghệ. Tuy nhiên, cũng tác động không nhỏ đến thị trường lao động Việt Nam, nếu người lao động không thích ứng kịp với những yêu cầu từ cuộc cách mạng đó, từ đó sẽ dễ đẩy người lao động rơi vào tình trạng thất nghiệp, mất việc làm và nhiều hệ quả xã hội khác.

Toàn cảnh Diễn đàn. Ảnh: Mai Phương (MPI)

Theo PGS.TS. Vũ Quang Thọ, Chính phủ phải là kiến trúc sư cho các ngành công nghiệp mới của CMCN 4.0, tạo ra ngành trụ cột để thu hút FDI cũng như điều chỉnh chính sách về đào tạo, cơ sở hạ tầng và thu hút nguồn nhân lực. Như vậy, Việt Nam mới không bị tụt lại phía sau trong CMCN 4.0.

Phát biểu tại Diễn đàn, Viện trưởng Viện Kinh tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh PGS. TS. Bùi Văn Huyền cho rằng, cuộc CMCN 4.0 đem lại cho chính sách an sinh xã hội của Việt Nam nhiều thách thức và cơ hội. Việt Nam không thể lảng tránh các thách thức đó mà cần đối mặt và vượt qua. Một trong những chiến lược thông minh để vượt qua các thách thức đó là tận dụng các cơ hội mà chính cuộc cách mạng này đem lại đối với chính sách an sinh xã hội.

Cuộc CMCN 4.0 đang dần dần hình thành với những công nghệ tiên tiến bậc nhất của loài người như: Trí tuệ nhân tạo; Dữ liệu cỡ lớn; In 3D; Internet vạn vật; người máy. Các công nghệ đó đem lại cơ hội và thách thức cho chính sách an sinh xã hội nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Thách thức được nhiều người nhắc đến đó là sự thay thế của người máy đối với người lao động dẫn tới sự thất nghiệp hàng loạt của người lao động và làm cho việc đáp ứng yêu cầu của chính sách an sinh xã hội của các quốc gia trở nên nặng nề hơn. Tuy nhiên, cuộc CMCN 4.0 sẽ đem lại nhiều cơ hội hơn là thách thức. Trong đó, cơ hội rất lớn trong việc hoàn thiện chính sách an sinh xã hội ngày một rõ ràng hơn.

Những kết quả nghiên cứu được công bố tại Diễn đàn một mặt sẽ là luận cứ quan trọng giúp cho các nhà hoạch định chính sách tham khảo trong công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường của Việt Nam nói chung, cụ thể hóa chính sách phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu xu thế phát triển của CMCN 4.0 nói riêng. Mặt khác, là những gợi ý, cho các nhà khoa học quan tâm để nghiên cứu các lĩnh vực này một cách sâu rộng hơn./.

Mai Phương
Bộ Kế hoạch và Đầu tư

    Tổng số lượt xem: 16557
  •  

Đánh giá

(Di chuột vào ngôi sao để chọn điểm)
  
Cổng thông tin điện tử Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Bản quyền thuộc về Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Địa chỉ: 6B Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội - ĐT: 080.43485; Phòng Hành chính - Văn phòng Bộ: 024.38455298; Fax: 024.38234453.
Trưởng Ban Biên tập: Nguyễn Như Sơn – Giám đốc Trung tâm Tin học; Email: banbientap@mpi.gov.vn
Ghi rõ nguồn Cổng thông tin điện tử Bộ Kế hoạch và Đầu tư (www.mpi.gov.vn) khi trích dẫn lại tin từ địa chỉ này.